महिनौंसम्म निरन्तर शेयर बिक्री गरेका विदेशी लगानीकर्ताले नोभेम्बरको सुरुवातमा भारतीय शेयर बजारमा ठूलो रकम भित्र्याएका छन्। डिपोजिटरी तथ्यांकअनुसार, विदेशी पोर्टफोलियो लगानीकर्ता (एफपीआई) ले नोभेम्बर २ देखि १३ सम्म, नौ कारोबार दिनमा, भारतीय इक्विटीमा खुद रु. ८४,२९० करोड (८ खर्ब ४२ अर्ब) लगानी गरेका हुन्।
यो लगानीसँगै लगातार दुई महिनाको खुद बिक्रीको क्रम टुटेको छ। सेप्टेम्बरमा एफपीआईले रु. ३५,८६१ करोड र अक्टोबरमा रु. ३४,८४३ करोड बराबरको शेयर बेचेका थिए।
नोभेम्बरको नयाँ खरिदपछि सन् २०२६ मा विदेशी लगानीकर्ताको कुल निकासी घटेर करिब रु. २.१ ट्रिलियनमा झरेको छ, जुन केही हप्ताअघि करिब रु. ३ ट्रिलियन थियो।
लगानी फर्किनुका कारण
विश्लेषकहरूका अनुसार विश्वव्यापी एआई (AI) सम्बन्धी शेयरमा आएको बिक्री दबाब, कच्चा तेलको मूल्यमा आएको गिरावट र ठूला कम्पनीका आकर्षक मूल्यांकनले विदेशी लगानीकर्तालाई भारततर्फ तान्यो। नोभेम्बरको पहिलो साता ब्रेन्ट कच्चा तेल करिब १३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारल करिब ९७ डलरमा झरेको थियो। पश्चिम एसियामा तनाव कम हुने आशाले पनि बजार मनोविज्ञानलाई सघाएको बताइएको छ। यही लगानी प्रवाह र तेलको मूल्य घटेसँगै भारतीय रुपैयाँ पनि सात महिनायताकै उच्च तहमा पुगेको छ।
जेफरिजको प्रतिवेदनअनुसार, अक्टोबरको मध्यदेखि नोभेम्बर ६ सम्म विदेशी लगानीकर्ताले भारतीय इक्विटीमा करिब ८.२ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गरेका छन्। सन् २०२४ को सेप्टेम्बरदेखि उनीहरूले करिब ६१ अर्ब डलर बराबरको शेयर बेचेका थिए।
तर सबै विश्लेषक भने सावधान छन्। एक विश्लेषकले नोभेम्बरको खरिदलाई “रणनीतिक मोड” भन्दै यो अझै संरचनागत फिर्ती भइनसकेको टिप्पणी गरेका छन्। आगामी दिनमा विदेशी लगानी टिकिरहन्छ कि छैन भन्ने कुरा भारतका कम्पनीको आम्दानी वृद्धि र शेयरको मूल्यांकनमा भर पर्ने देखिन्छ।
