मध्यपूर्वमा जारी इरान–इजरायल द्वन्द्वले अब औद्योगिक पूर्वाधारलाई समेत प्रभावित पार्न थालेको छ। इरानले खाडी क्षेत्रका प्रमुख एल्युमिनियम उत्पादन केन्द्रहरूमा मिसाइल र ड्रोन हमला गरेको छ भने इजरायल र अमेरिकाले इरानका ठूला स्टील प्लान्टमा आक्रमण गरेका छन्। यसले विश्वव्यापी धातु आपूर्ति श्रृंखलालाई ठूलो झट्का दिँदै एल्युमिनियम र स्टीलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि गरेको छ।
इरानी क्रान्तिकारी गार्डले बहारिनको एल्युमिनियम बहारिन (अल्बा) र संयुक्त अरब इमिराट्सको इमिरेट्स ग्लोबल एल्युमिनियम (ईजीए) को अल तावेलाह प्लान्टलाई लक्षित गरेको पुष्टि गरेको छ। अल्बा कम्पनीले हमलामा आफ्ना दुई कर्मचारी सामान्य घाइते भएको जनाएको छ भने ईजीएले प्लान्टमा ‘ठूलो क्षति’ पुगेको र केही कामदार घाइते भएको बताएको छ। यो आक्रमण इजरायल–अमेरिकाले इरानको खुजेस्तान स्टील र मोबाराकेह स्टील कम्प्लेक्समा गरेको हमलाको प्रत्युत्तरमा गरिएको इरानले दाबी गरेको छ।
इजरायलको आक्रमणमा मोबाराकेह स्टील प्लान्टको पावर सुविधा र एलोय स्टील उत्पादन लाइनमा क्षति पुगेको थियो भने खुजेस्तान स्टीलको गोदाम प्रभावित भएको थियो। यस घटनामा एक जनाको मृत्यु भएको र १५ जना घाइते भएको इरानी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
उत्पादनमा प्रभाव र आपूर्ति संकट
खाडी क्षेत्र विश्वको करिब ९ प्रतिशत एल्युमिनियम उत्पादन गर्छ। ईजीए र अल्बा जस्ता कम्पनीहरूले फोर्स मेजियर घोषणा गर्दै उत्पादन घटाएका छन्। स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट निर्यात ठप्प भएकाले ढुवानी पनि प्रभावित भएको छ। इरानको स्टील उत्पादनमा पनि ठूलो अवरोध आएको छ जसले निर्माण, अटोमोबाइल, एरोस्पेस र प्याकेजिङ उद्योगहरूलाई प्रत्यक्ष असर पार्नेछ।
विश्वबजारमा मूल्यवृद्धि
यो द्वन्द्वले धातु बजारलाई अस्थिर बनाएको छ। लन्डन मेटल एक्सचेन्ज (एलएमई) मा एल्युमिनियमको तीन महिने फ्युचर्स मूल्य हालै चार वर्षको उच्च बिन्दु $३,५४५ प्रति टन पुगेको थियो। हालका आक्रमणपश्चात् मूल्य थप बढेर $३,२००–३,५०० को आसपास रहेको छ। स्टीलको मूल्यमा पनि १०–१५ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ। विशेषज्ञहरूका
अनुसार यो द्वन्द्व लामो समयसम्म रह्यो भने एल्युमिनियम र स्टीलको मूल्य अझ बढ्न सक्ने र विश्वव्यापी मुद्रास्फीति बढाउने सम्भावना छ।
