अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनबाट आयात हुने सबै सामानमाथि १०० प्रतिशत अतिरिक्त ट्यारिफ लगाउने घोषणा गरेका छन्। यो कदम चीनले यतिबेलै दुर्लभ खनिज (रेर अर्थ) को निर्यातमा कडा प्रतिबन्ध लगाएको जवाफमा चालिएको हो। ट्रम्पको यो घोषणाले दुई देशबीचको व्यापार युद्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ।
ट्रम्पले शुक्रबार आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत यो घोषणा गरेका थिए। उनले भनेका छन्, “चीनले विश्वलाई बन्धक बनाउने प्रयास गरेको छ। यो असाधारण आक्रामक कदम हो। त्यसैले, नोभेम्बर १ तारिखदेखि (वा चीनको थप कदमअनुसार चाँडै पनि) चीनबाट आयात हुने सबै सामानमाथि हालका ट्यारिफबाहेक थप १०० प्रतिशत ट्यारिफ लगाइनेछ।” साथै, अमेरिकाले “सबै महत्वपूर्ण सफ्टवेयर” मा निर्यात नियन्त्रण पनि लागू गर्ने उल्लेख गरेका छन्।
यो घोषणाको पृष्ठभूमि चीनले बिहीबार दुर्लभ खनिजहरूको निर्यातमा कडा नियन्त्रण घोषणा गरेको हो। यी खनिजहरू टेक्नोलोजी, इलेक्ट्रोनिक्स र अन्य उद्योगहरूका लागि आवश्यक पर्छन्। ट्रम्पले यसलाई “दुष्ट र शत्रुतापूर्ण” कदम भन्दै आलोचना गरेका छन्। उनले दक्षिण कोरियामा हुने एशिया-प्यासिफिक इकोनोमिक कोअपरेशन (एपेक) सम्मेलनअघि चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँगको भेट रद्द गर्ने सम्भावना पनि औंल्याएका छन्।
यो घोषणापछि अमेरिकी स्टक मार्केटमा ठूलो गिरावट आएको छ। एस एन्ड पी ५०० सूचकांक २ प्रतिशतभन्दा बढी झरेको छ, जुन अप्रिलयताको सबैभन्दा ठूलो एकदिनको ह्रास हो। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो ट्यारिफले अमेरिकी उपभोक्ताहरूका लागि मूल्यवृद्धि निम्त्याउन सक्छ र विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलालाई प्रभावित पार्नेछ। हाल चीनबाट अमेरिकामा हुने आयातमा औसत ४० प्रतिशत ट्यारिफ नै लागू छ, जसमा फेन्टानिल तस्करी र अन्य मुद्दासँग जोडिएका थप शुल्कहरू छन्।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि कार्यालय (यूएसटीआर) का अनुसार, यो वर्षको पहिलो सात महिनामा चीनबाट अमेरिकामा आयात १९४ अर्ब डलर पुगेको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा १८ प्रतिशत कम हो। ट्रम्प प्रशासनले यसलाई “चीनमाथिको दबाब” को सफलता मान्दै आएको छ, तर यो नयाँ ट्यारिफले व्यापार तनावलाई थप बढाउने चिन्ता बढाएको छ।
चिनियाँ दूतावासले यो घोषणामा तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन। अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार विज्ञहरूले यसलाई “व्यापार वार्ताको सामाजिक सञ्जालमार्फत गरिने युद्ध” भनेका छन्, जसले बजारमा अनिश्चितता थप्छ। अब ट्रम्प-सी भेटको सम्भावना र नोभेम्बर १ अघिको वार्ताले यो तनाव कसरी सम्हालिन्छ भन्ने हेर्न बाँकी छ।
