नेपालमा हुन्डाईका गाडीको एसेम्बल हुन थालेको दुई वर्ष पूरा भएको छ । ब्यापारिक घराना लक्ष्मी ग्रुप अन्तर्गतको लक्ष्मी मोटर कर्पोरेशनले २०८१ बैशाख २८ बाट नेपालमै हुन्डाईका गाडीको एसेम्बल गर्न थालेको थियो । २ अर्ब लगानी रहेको उक्त एसेम्बल प्लान्टबाट सुरुमा भेन्यू गाडी एसेम्बल गरियो, त्यसपछि गत वर्षबाट क्रेटा पनि उत्पादन थालिएको छ ।
२ हजार गाडी उत्पादन
यो २ वर्षमा लक्ष्मी मोटर कर्पोरेशनले २ हजार युनिट भन्दा बढी गाडी उत्पादन गरिसकेको छ । नवलपरासीस्थित एसेम्बल प्लान्टमा बनेर अहिले नेपाली सडकमा भेन्यू र क्रेटा ब्राण्डका २ हजार युनिट गाडीहरु गुडिरहेका छन् ।
लक्ष्मी हुन्डाईका महाप्रबन्धक दीपक थपलियाका अनुसार यो २ वर्षको अवधिमा ‘दुई’सँग सम्बन्धित धेरै कुरा भएका छन् । ‘२ अर्ब लगानी थियो, २ सय जनाले प्रत्यक्ष रुपमा रोजगारी पाएका छन् । २ हजार युनिट गाडी उत्पादन भइसकेका छन्’ उनले भने, ‘अब २ सय करोड लगानी थप गर्ने योजना पनि रहेको छ ।’
सबै जनशक्ति नेपाली, गाडी पनि ९ लाखसम्म सस्तो
लक्ष्मी मोटरका अनुसार स्वदेशमै उत्पादन भएका हुन्डाईका गाडीहरु आयात भएका गाडीको तुलनामा निकै सस्तो छन् । मुलुकभित्रै एसेम्बल भएकै कारण उपभोक्ताले हुन्डाईका गाडीहरु आयाति गाडीको तुलनामा ४ लाखदेखि ९ लाखसम्म सस्तोमै पाएका छन् ।
उदाहरणका लागि, आयात गरिएको क्रेटा टप भेरियन्टको मूल्य ८८ लाखसम्म थियो भने नेपालमै एसेम्बल भएको क्रेटाको मूल्य ७९ लाखसम्म मात्रै छ । भेन्यूमा पनि आयातको तुलनामा यहीँ एसेम्बल भएको गाडी ५ लाखसम्म सस्तो रहेको थपलियाको भनाइ छ ।
यस आधारमा नेपालमै एसेम्बल भएको भेन्यू र क्रेटा गाडी औसतमा ६ लाख हाराहारी सस्तो पर्न गएको छ । यस अनुसार नेपाल मेड हुन्डाईका २ हजार युनिट गाडी किन्ने २ हजार उपभोक्ताको १ अर्ब २० करोड रुपैयाँ जोगिएको छ ।
यति मात्रै होइन, हुन्डाईको एसेम्बल प्लान्टमा सबै जनशक्ति स्वदेशी छ । परासीमा एसेम्बल भएर गुडिरहेका गाडीहरु नेपाली इन्जिनियरहरुको टिमले बनाएको हो । कोरिया नेपाल बहुप्राविधिक शिक्षालयबाट निस्किएको जनशक्ति अधिकांश त्यहीँ प्लान्टमा कार्यरत छन् । ‘सीटीईभीटीको आंगिक संस्थाका रुपमा बुटवलमा रहेको कोरिया नेपाल बहुप्राविधिक शिक्षालयबाट पास आउट भएको अधिकांश जनशक्ति यहाँ खपत भएको छ । उनीहरुका लागि फिल्डको प्रयोगात्मक सिकाई पनि भएको छ’ थपलिया भन्छन् ।
स्थानीय अर्थतन्त्रमा योगदान
एसेम्बल प्लान्टले परासी र आसपासको क्षेत्रमा अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन पनि मद्दत गरेको छ । १० बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको कम्पनीले त्यहाँ कार्यरत जनशक्तिको उपभोगका लागि स्थानीय उत्पादन खरिद गर्ने नीति लिएको छ ।
तरकारी, धान–चामल, माछा मासु सबै स्थानीय उत्पादकबाटै खरिद गर्ने गरिएको थपलियाले जानकारी दिए । यसकारण सो क्षेत्रमा कृषिको उत्पादन, बजार र अर्थतन्त्रको विकासमा सहयोग पुगिरहेको छ । साथै, ढुवानी र यातायात जस्ता कुराहरुले पनि स्थानीय अर्थतन्त्रको विकासमा थप योगदान दिएको छ ।
यसका साथै, एसेम्बल प्लान्टलाई पर्यावरणमैत्री बनाइएको छ । त्यहाँबाट निस्किने एउटा टुक्रा फोहोर पनि बाहिर जाँदैन । त्यसरी निस्कने विभिन्न टुक्रा–टाक्री फोहोरबाट कार्यालय र प्लान्ट परिसरमै प्रयोग हुने विभिन्न सामग्री बनाइन्छ ।
टक्नोलोजी ट्रान्सफर सबैभन्दा ‘बेटर’
यो दुइ वर्षमा हुन्डाईको एसेम्बल प्लान्टले टेक्नोलोजी ट्रान्सफरको नमूना उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ । गाडी आयात गर्ने, डिलर तोकेर बजार पठाउने अभ्यासबाट हुन्डाईले एसेम्बल, टेस्टिङ, डिलर र बजारको चक्र खडा गरेको छ ।
यो उपलब्धिले लक्ष्मी ग्रुपलाई अब विद्युतीय गाडीको एसेम्बल गर्न सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास प्रदान गरेको छ । यसका लागि अहिले यहीँ प्लान्टमा ईभीको एसेम्बल रिसर्च भइरहेको छ । नेपाली इन्जिनियरहरुको टोली अहिले यसमा व्यस्त छ ।
२ सय करोड लगानी थपिँदै
अब नेपालमै उत्पादन भएका टायर, ब्याट्री लगायतका सामान प्रयोग गर्ने तयारी गरिएको छ । तर, यसका लागि कोरियन गाडी उत्पादक हुन्डाईको मापदण्ड भने पूरा भएको हुनुपर्छ । टायर, ब्याट्री, प्लास्टिकका केही प्रोडक्टहरु, सिसाहरु र साइलेन्स पाइप जस्ता सामानहरु स्थानीय उत्पादन नै प्रयोग गर्ने तयारी अनुरुप अध्ययन अघि बढिसकेको महाप्रबन्धक थपलियाले बताएका छन् । क्राइटेरिया मिट हुने लोकल उत्पादन प्रयोग गर्न कोरियन गाडी उत्पादक हुन्डाईले लक्ष्मी मोटर कर्पोरेशनलाई अनुमति पनि दिइसकेको छ ।
अहिले भएका विभिन्न कम्पनीबाट किनेर प्रयोग गर्न सम्भव नदेखिए आफैँले उत्पादन गरेर आफू पनि प्रयोग गर्ने र अन्य एसेम्बल प्लान्टलाई सप्लाई पनि गर्ने सन्दर्भमा अहिले कम्पनीभित्र छलफल चलिरहेको छ । यो काम र गाडी एसेम्बलका क्रममा अहिले भइरहेको स्टेपभन्दा अझ ‘ब्याक स्टेप’बाट काम गर्नका लागि २ सय करोड थप लगानी गर्न लागिएको हो ।
‘हिजो गाडी आयात हुन्थ्यो, डिलरमार्फत बजार पुग्थ्यो । अहिले हामीले एसेम्बल र टेस्ट यहीँ गर्न थाल्यौँ । एसेम्बलभन्दा अगाडि हुने काम पनि यहीँबाट गर्ने लक्ष्य राखेका छौँ’ महाप्रबन्धक थपलियाले भने, ‘यो भनेको कलर गर्ने, पार्टस्हरु बनाउने जस्ता कामहरु हुन् । २, १ हुँदै गाडी उत्पादनका लागि शून्यबाटै स्वदेशमा काम गर्ने हाम्रो लक्ष्य हो ।’
तर, यसका लागि सरकारले प्रोत्साहन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । आयातभन्दा स्वदेशमै एसेम्बल गर्ने कम्पनीहरुलाई प्रोत्साहन गर्ने हो भने निकट भविष्यमा ‘ईभी’ समेत एसेम्बल गर्न सकिने कम्पनीले जनाएको छ ।
