अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई होर्मुज जलडमरु खोल्नको लागि दिएको अल्टिमेटम आज सकिँदै छ। यदि साँझ ८ बजे (अमेरिकी समय) भित्र सम्झौता नभएमा इरानका सबै पुल र विद्युत गृहहरू “पूर्ण रूपमा नष्ट” गर्ने कडा धम्की उनले दिएका छन्।
ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, “आज राति नै एउटा सम्पूर्ण सभ्यता मर्नेछ, कहिल्यै फर्केर आउन नसक्ने गरी । म त्यो चाहन्न, तर राम्रो कुरा भएन भने… हेर्नुहोस् ! इरानको सम्पूर्ण देश एक रातमा नै नष्ट गर्न सकिन्छ र त्यो रात सायद भोलि राति नै हुन सक्छ ।”
ट्रम्पले सोमबार नै “मंगलबार पावर प्लान्ट डे र ब्रिज डे” हुने बताएका थिए । अर्थात् उनले मंगलबार पावर प्लान्ट र पुलमा आक्रमण गर्ने बताएका थिए ।
यो धम्की इरान–अमेरिका युद्धको पाँच हप्ता लामो द्वन्द्वका क्रममा आएको हो । फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको युद्धमा अमेरिका र इजरायलले इरानका सैन्य र आणविक लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरिरहेका छन् । होर्मुज जलडमरु खुला नगरेसम्म इरानमाथि ठूलो आक्रमण गर्ने चेतावनी ट्रम्पले दिइरहेका छन् ।
इरानले ट्रम्पको प्रस्तावित ४५ दिने युद्धविराम अस्वीकार गर्दै स्थायी शान्ति, प्रतिबन्ध हटाउने र पुनर्निर्माणको माग गरेको छ । इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेश्कियनले १ करोड ४० लाख इरानी (स्वयं सहित) लड्न तयार रहेको बताएका छन् ।
इरानी अधिकारीहरूले युवा, विद्यार्थी, कलाकार र प्राध्यापकहरूलाई “मानव चेन” बनाएर विद्युत गृहहरूको रक्षा गर्न आह्वान गरेका छन् । “यी विद्युत गृहहरू राष्ट्रका सम्पत्ति र भविष्यका लागि हुन्,” एक उच्च अधिकारीले भिडियो सन्देशमा भनेका छन् । इरानले यदि आक्रमण भएमा “चरम र व्यापक” प्रतिकार गर्ने चेतावनी दिएको छ ।
हालसम्म अमेरिका वा इजरायलबाट परमाणु हतियार प्रयोगको कुनै संकेत देखिएको छैन । यसअघिका आक्रमणहरू पारम्परिक हवाई हमला र मिसाइलमा सीमित रहेका छन् । ट्रम्पको धम्की पनि विद्युत गृह र पुल जस्ता नागरिक पूर्वाधारमा केन्द्रित छ, जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अनुसार युद्ध अपराध मान्न सकिन्छ ।
ट्रम्पले दिएको समयसीमा अब केही घण्टामै सकिँदै छ । यदि अन्तिम घडीमा कुनै सम्झौता भएन भने आज राति नै अमेरिकी सेनाले इरानका विद्युत गृह र पुलहरूमाथि ठूलो आक्रमण गर्न सक्ने सम्भावना छ । यसले इरानको विद्युत आपूर्ति पूर्ण रूपमा बन्द हुन सक्छ र लाखौं नागरिक प्रभावित हुनेछन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढिरहेको छ र विश्वभर तनाव बढ्दै गएको छ । दुवै पक्षबाट कुनै अन्तिम सम्झौता भएमा युद्ध रोकिन सक्छ, तर हालसम्म इरानले कुनै झुकाव देखाएको छैन ।
