इजरायल र अमेरिकासँगको चलिरहेको युद्धमा ईरानले आइतबार आफ्नो उन्नत ‘सेज्जिल-२’ मिसाइल पहिलो पटक प्रयोग गरेको छ । इरानी रिभोल्युसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) ले ‘अपरेशन ट्रु प्रोमिस ४’ को ५४ औं लहरमा यो मिसाइल प्रहार गरेको हो । इरानी राज्य सञ्चार माध्यमले यसलाई युद्धमा पहिलो पटक प्रयोग गरिएको बताएका छन् ।
यो मिसाइललाई ‘डान्सिङ मिसाइल’ (नाच्ने मिसाइल) भनेर चिनिन्छ किनकि यो उच्च उचाइमा दिशा परिवर्तन गर्न सक्छ र इजरायलको आइरन डोम तथा एरो जस्ता उन्नत रक्षा प्रणालीलाई छल्न सक्छ ।
सेज्जिल-२ दुई चरणको ठोस इन्धनयुक्त मध्यम दूरीको बालिस्टिक मिसाइल (एमआरबीएम) हो । यसको दूरी करिब २,००० किलोमिटर (केही रिपोर्ट अनुसार २,५०० किमी) सम्म छ र यसले ७५० किलोदेखि १,५०० किलोसम्म वारहेड बोक्न सक्छ । ठोस इन्धन भएकाले यो छिटो तयार पार्न र प्रक्षेपण गर्न सकिन्छ, जसले गर्दा शत्रुले पहिले नै पत्ता लगाउन गाह्रो हुन्छ । उच्च उचाइमा म्यानुभर (दिशा बदल्ने) क्षमताले गर्दा यसलाई ‘नाच्ने मिसाइल’ भनिएको हो ।
ईरानी सञ्चार माध्यम र आईआरजीसीले यो मिसाइलको पहिलो प्रयोग भएको बताएका छन् । ठ्याक्कै कति वटा प्रहार भयो भन्ने एकदमै स्पष्ट छैन, तर यो ५४ औं लहरको हिस्साको रूपमा ‘केही सेज्जिल मिसाइल’ प्रहार भएको रिपोर्ट छ । यी मिसाइल इजरायलका रणनीतिक सैन्य स्थल, रक्षा उद्योग र सेना जम्मा भएको क्षेत्रमा लक्षित थिए । प्रभावित क्षेत्रमा तेल अवीभ, रामला, बेनी ब्राक र रामत गान जस्ता ठाउँमा आगलागी र क्षति भएको इजरायली सञ्चार माध्यमले जनाएका छन् । टेल अवीभसम्म यो मिसाइल ७ मिनेटमा पुग्न सक्छ । अमेरिकी लक्ष्यमा पनि यो लहरमा प्रहार भएको बताइएको छ ।
यो कसरी काम गर्छ ?
यो मिसाइल ठोस इन्धनका कारण छिटो लन्च गर्न सकिन्छ । दुई चरणको डिजाइनले यसलाई उच्च गतिमा उडाउँछ र अन्तिम चरणमा यो दिशा बदल्न सक्छ । यसले इजरायलको उन्नत एयर डिफेन्स सिस्टमलाई छल्न सक्ने क्षमता राख्छ । ईरानी अधिकारीहरूका अनुसार यो मिसाइलले इजरायल र खाडी क्षेत्रका अमेरिकी आधारलाई सजिलै टार्गेट गर्न सक्छ ।
यो पहिलो प्रयोग हो । युद्ध अझै तेस्रो हप्तामा छ र ईरानले थप लहरहरू जारी राखेको छ । आईआरजीसीले “आवश्यकता अनुसार युद्ध लम्ब्याउने” बताएको छ । सेज्जिलको थप प्रयोग हुने सम्भावना छ, तर अहिलेसम्म थप रिपोर्ट आएको छैन ।
अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यमका अनुसार यो अत्यन्तै चिन्ताजनक विषय हो । इजरायली सञ्चार माध्यमले यो नयाँ पुस्ताको मिसाइलले व्यापक क्षति पुर्याएको र आश्रयस्थलहरूले पनि यो सामना गर्न नसक्ने बताएका छन् । इजरायल र अमेरिकाको रक्षा प्रणालीलाई तनावमा पारेको छ । यो युद्धको नयाँ चरण हो र क्षेत्रीय तनाव थप बढाउने देखिन्छ ।
सेज्जिल मिसाइलको ठ्याक्कै संख्या गोप्य छ । तर ईरानसँग कुल बालिस्टिक मिसाइलको ठूलो भण्डार छ – युद्धअघि ३,००० भन्दा बढी र अहिले पनि १,५०० देखि २,५०० सम्म रहेको अनुमान छ । सेज्जिल यसको प्रमुख हिस्सा हो । ईरानले मिसाइल उत्पादनलाई तीव्र बनाएको छ (मासिक १०० भन्दा बढी) । युद्धमा केही क्षति भए पनि ईरानसँग अझै पर्याप्त स्टक रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ ।
यो घटनाले मध्यपूर्वको युद्धलाई नयाँ मोड दिएको छ । इजरायल र अमेरिकाले जवाफ दिन सक्ने सम्भावना छ । विश्व समुदायले तनाव कम गर्न आह्वान गरिरहेको छ ।
