सेकेण्ड ह्याण्ड विद्युतीय गाडीहरुको मूल्य राम्रो नआउने र बिक्री गर्न पनि निकै सास्ती ब्यहोर्नुपर्ने रिकण्डिशन हाउसहरुले बताउँदै आएका छन् । नयाँ सवारी साधनको आयातमा प्यासेन्जर कारतर्फ ईभीको हिस्सा ७५ प्रतिशत भन्दा माथि पुगिसक्दा पनि रिकण्डिशन बजारमा भने ईभी बिक्री गर्नै सकस छ ।
त्यसो त, ईभीको ‘रिसेल भ्यालू’ निकाल्ने विश्वसनीय र वैज्ञानिक प्रणाली पनि नभएको व्यवसायीहरु बताउँछन् । आईसी इन्जिनवाला गाडी सेकेण्ड ह्याण्ड बजारमा आउँदाको त्यसको मूल्याङ्कन (भ्यालूएशन) गर्न मुख्यगरी ४ कुरा हेरिन्छ । पहिलोः कति किलोमिटर हिडेको छ ? दोस्रोः कुन वर्ष बनेको हो ? (कुन वर्षको मोडल) तेस्रोः इन्जिनको अवस्था कस्तो छ ? र, चौथोः दुर्घटना भएको छ कि छैन ?
तर, ईभीको मूल्याङ्कन (भ्यालूएशन)मा यी कुराहरु हेरिँदैन । ब्याट्री र मोटरको ‘हेल्थ’ मात्रै हेरिने गरेको रिकण्डिशन अटो व्यवसायी संघका अध्यक्ष रमेश कोइराला बताउँछन् । यति मात्रै हेरेर भ्यालूएशन गर्दा पनि रिकण्डिशन हाउसबाट ईभी गाडी बिक्री हुन निकै सकस भइरहेको उनको भनाइ छ ।
‘सेकेण्ड ह्याण्ड ईभीको रिसेल भ्यालू तोक्ने ठ्याक्कै आधार बनिसकेको छैन’ अध्यक्ष कोइरालाले भने, ‘अहिले ब्याट्रीको हेल्थ हेरेर भ्यालू तय गरिएपनि ८ वर्ष पूरा भएपछि ब्याट्रीको अवस्था के होला भन्ने डरले पनि मान्छेहरुले सेकेण्ड ह्याण्ड मार्केटबाट ईभी किन्न चाहिरहेका छैनन् ।’
त्यसो त, रिकण्डिशन अटो व्यवसायी संघका महासचिव कुमार बोगटीले त झन अन्दाजमै भ्यालूएशन हुने गरेको जनाएका छन् । उनका अनुसार रिकण्डिशन हाउसले ईभी बिक्री गर्न चाहनेसँग कवाडी संकलन गर्नेले कवाड वस्तुहरु हेरेर यति पैसा दिन्छु भनेर जसरी अन्दाजमै मूल्य तोक्नुपर्ने स्थिति छ ।
‘कवाडी किन्नेले यसो सामान हेरेर यति पैसा भन्दा आउँदैन भनेर अन्दाजमा भन्छ नि, हो त्यसैगरी रिकण्डिशन हाउसले पनि ईभी किन्दा अन्दाजमै मूल्य तोकेर उठाउनुपर्ने बाध्यता छ’ महासचिव बोगटीले भने, ‘हेर्ने हो भने ईभीमा धेरै कुरा हेर्नुपर्ने हुन्छ, तर अहिलेकै अवस्थामा हेरेर साध्य पनि हुँदैन । अन्दाजमै हान्ने (उठाउने) हो ।’
उनले अहिले फाट्टफुट्ट सेकेण्ड ह्याण्ड बजारमा आइरहेका ईभी पनि रिकण्डिशन व्यवसायीहरुले ‘रिक्स’ लिएका कारण मात्रै आउन सकेका हुन् । ‘व्यवसायीले हिम्मत गरेकै कारण अहिले अलिअलि भएपनि ईभी सेकेण्ड ह्याण्ड मार्केटमा आइरहेका छन्’ बोगटीले थपे, ‘नेपालको कानुन अनुसार किनेको मूल्यमा २० प्रतिशतसम्म नाफा राख्न पाइन्छ । किनेको मूल्यमा २० प्रतिशत नाफा राखेर बेच्न सक्छु भन्ने आँट हुनेले उठाउँछन्, गाडी ल्याइरहेका पनि छन् । प्रणाली नबनेसम्म यसो गर्नुपर्ने हाम्रो पनि बाध्यता हो ।’
अध्यक्ष कोइराला भने केही समय अघिसम्म लय समात्छ कि जस्तो देखिएको ईभीको सेकेण्ड ह्याण्ड बजार पछिल्लो समय थप बिग्रिएको बताउँछन् । उनका अनुसार मुख्य गरी २ कुराले अहिले ईभीको सेकेण्ड ह्याण्ड बजारलाई असर गरिरहेको छ ।
पहिलोः बैंक, वित्तीय संस्थाले सेकेण्ड ह्याण्ड ईभीमा फाइनान्सिङ नगर्ने कारण । दोस्रो: गाडीको मर्मत खर्च नयाँ गाडीको मूल्य भन्दा दोब्बर बढी आएको चर्चा ।
‘पहिलो कुरा त सेकेण्ड ह्याण्ड मार्केट बढाउनका लागि बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सेकेण्ड ह्याण्ड ईभीमा पनि फाइनान्सिङ गर्नुपर्ने हो, अहिले बैंक फाइनान्सले गरिरहेका छैनन् । यदि बैंक वित्तीय संस्थाले सेकेण्ड ह्याण्ड ईभीमा पनि फाइनान्सिङ गर्ने हो भने कन्फिडेन्स बढ्थ्यो, जबकी आईसी इन्जिनावाला सेकेण्ड ह्याण्ड गाडीमा यस्तो फाइनान्सिङ सहजै भइरहेको छ’ अध्यक्ष कोइरालाले भने, ‘अर्को चाहिँ मर्मत गर्न पैसा निकै खर्च हुन्छ भन्ने चर्चा पनि भइरहेको छ । गाडीको मूल्य ५३ लाख, मर्मत खर्च चाहिँ डेढ करोड भन्ने चर्चाले पनि सेकेण्ड ह्याण्ड गाडी खरिद गर्न चाहनेहरुको रोजाइमा ईभी गाडी पर्न सकेका छैनन् ।’
उनका अनुसार यी कारणहरुले गर्दा सेकेण्ड ह्याण्ड ईभीको भ्यालूएशन नै कमजोर हुने गरेको छ ।
यस अघि : अन्धाधुन्ध हुन थाल्यो सेकेण्ड ह्याण्ड ईभीको कारोबार, सहकारीबाट फाइनान्सिङ
‘सेकेण्ड ह्याण्ड ईभी’मा फाइनान्सिङको सकस
रिकण्डिशन अटो व्यवसायीका समस्याबारे राज्य बेखबर
