युरोपेली फुटबलको सर्वोच्च निकाय यूईएफएले फिफा अध्यक्ष जियान्नी इन्फान्टिनोमाथि ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ। यूईएफाले भनेको छ कि उसले इन्फान्टिनोमाथि विश्वास गुमाएको छ र यदि उनी स्वेच्छाले राजीनामा दिएनन् भने अविश्वासको मत (no-confidence vote) ल्याइनेछ।
यो घटनाक्रम फिफाको विवादास्पद योजनासँग जोडिएको छ जसलाई इन्फान्टिनोले अगाडि बढाएका थिए तर व्यापक विरोधपछि फिर्ता लिन बाध्य भए। केही दिनअघि फिफाले “फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज” नामक नयाँ कम्पनी स्थापना गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको थियो। यसअन्तर्गत विश्वकप लगायत फिफाका प्रमुख प्रतियोगिताहरूको व्यावसायिक अधिकारलाई अलग कम्पनीमा लगेर निजी लगानीकर्ताहरूलाई २० प्रतिशतसम्म सेयर बेच्ने प्रस्ताव थियो।
यो कम्पनीको मूल्यांकन करिब २० अर्ब डलर र सेयर बिक्रीबाट करिब ४.२ अर्ब डलर उठाउने लक्ष्य राखिएको थियो। लगानीकर्ता समूहमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुश्नरका भाइ जोशुवा कुश्नरको फन्डसमेत समावेश थियो।
फिफाले यो योजनाबाट प्राप्त पैसाले सदस्य संघहरूलाई थप अनुदान दिने वाचा गरेको थियो (प्रत्येक संघलाई करिब २० मिलियन डलर)। तर योजना गोप्य रूपमा तयार पारिएको र छिटो-छिटो पारित गराउने प्रयास गरिएको आरोप लाग्यो। युरोपेली संघहरूले यसलाई “फुटबललाई लगानी उत्पादनजस्तो व्यवहार” भनेर विरोध गरे।
कसरी योजना असफल भयो?
यूईएफाले आपतकालीन बैठकमा ५५ वटै सदस्य संघसँगै एकमत भएर फिफाका सबै प्रतियोगिता (विश्वकपसमेत) बहिष्कार गर्ने चेतावनी दियो। त्यसपछि कन्काक्याफ (उत्तर र मध्य अमेरिका) र एसियाली फुटबल कन्फेडरेशन (एएफसी) ले पनि विरोध जनाए। यी तीन कन्फेडरेशनका करिब १४३ सदस्य संघहरू योजनाविरुद्ध उभिए।
आन्तरिक रूपमा पनि समर्थन घट्यो। इन्फान्टिनोका वरिष्ठ सल्लाहकार कार्लोस कोर्देइरोले योजनाको विरोध गर्दै राजीनामा दिए। फिफाका प्रमुख सञ्चालन अधिकारी केभिन लामोरले कर्मचारीहरूलाई “धोका” दिइएको बताए। लगानीकर्ताहरू पनि पछि हटेपछि शुक्रबार राति/शनिबार बिहान फिफाले योजना पूर्ण रूपमा फिर्ता लियो। इन्फान्टिनोले “विभाजन सिर्जना भएको” भन्दै योजना अगाडि नबढाउने घोषणा गरे।
यूईएफाले के चाहन्छ?
यूईएफाले योजना फिर्ता भएकोलाई “पूरै खेलको जित” भने पनि नेतृत्व परिवर्तनको माग गरेको छ। उसको विज्ञप्तिमा भनिएको छ “हामी गोप्य योजना, छिटो समयसीमा, अनुहारविहीन व्यक्तिहरूले तयार पारेका र खेललाई शंकास्पद फाइदा पुर्याउने यस्ता कामहरूसँग अगाडि बढ्न सक्दैनौं। जिम्मेवार व्यक्तिहरूलाई पहिचान गरी जवाफदेही बनाउनुपर्छ। … कुनै पनि विकल्प बन्द गर्नु हुँदैन।”
इन्फान्टिनोले २०१६ मा चुनावी अभियानमा गरेका पारदर्शिताका वाचाहरू पूरा नगरेको आरोप यूईएफाले लगाएको छ। टेलीग्राफलगायत स्रोतहरूका अनुसार यूईएफाले इन्फान्टिनोलाई राजीनामा दिन अल्टिमेटम दिएको छ। यदि उनले राजीनामा दिएनन् भने ५५ वटै युरोपेली सदस्य संघहरू अविश्वासको मतमा सहभागी हुनेछन्। फिफाको विधानअनुसार ४३ सदस्य संघको लिखित अनुरोध पर्याप्त हुन्छ असाधारण कांग्रेस बोलाउन।
अहिलेसम्म इन्फान्टिनोले राजीनामा दिएका छैनन्। उनी मार्च २०२७ मा चौथो कार्यकालका लागि चुनाव लड्ने योजनामा थिए। राजीनामा नदिएमा यूईएफाले विशेष कांग्रेस बोलाउन सक्छ जहाँ अध्यक्ष हटाउन साधारण बहुमत (करिब १०६ मत) पर्याप्त हुन्छ ।
यूईएफए, कन्काक्याफ र एएफसी मिलेर ठूलो संख्यामा छन् तर सबै संघहरू राजीनामा वा हटाउने पक्षमा जाने निश्चित छैन। फिफा काउन्सिलमा १९ मत जुटाएर आपतकालीन बैठक बोलाउने सम्भावना पनि छ जहाँ उनलाई राजीनामा दिन आग्रह गर्न सकिन्छ। बीबीसीका अनुसार त्यो मत जुटाउन कठिनाइ हुन सक्छ।
इन्फान्टिनो अझै पनि केही सदस्य संघहरू (विशेष गरी अफ्रिका र केही अन्य क्षेत्रका) मा समर्थन कायम राख्न खोजिरहेका छन्। उनी आफ्ना सहयोगीहरूलाई परिचालन गरेर आधार बलियो बनाउने प्रयासमा छन्। तर युरोप, उत्तर अमेरिका र एसियाको विरोधले उनको स्थिति कमजोर बनाएको छ।
फिफा नेतृत्वमा विश्वास गुमेको र पारदर्शिताको माग बढेको यो घटनाक्रमले विश्व फुटबलको शासन व्यवस्थामा ठूलो बहस सिर्जना गरेको छ। अब आउने दिनहरूमा यूईएफा र अन्य कन्फेडरेशनहरूको कदमले इन्फान्टिनोको भविष्य निर्धारण गर्ने देखिन्छ। उनी २०१६ देखि फिफाको अध्यक्ष छन् ।
