अमेरिकी फेडरल रिजर्भ (फेड) का अध्यक्ष जेरोम पावेलमाथि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले फौजदारी अनुसन्धान सुरु गरेको छ। यो कदमलाई फेडको स्वतन्त्रतालाई कमजोर पार्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। पावेलले यसलाई ब्याज दर घटाउने दबाब दिने ‘बहाना’ भनेका छन्।
फेडको वाशिङ्टन मुख्यालयको नवीकरण परियोजनासँग जोडेर पावेलमाथि अनुसन्धान सुरु भएको छ। यो परियोजना २.५ अर्ब डलरको छ र ट्रम्पले यसलाई अनावश्यक खर्च भनेका छन्। अमेरिकी न्याय विभागले फेडलाई ग्रान्ड जूरी सम्मन जारी गरेको छ, जसमा पावेलको गत जुनमा सिनेट बैंकिङ समितिमा दिएको गवाहीलाई झुटो भन्दै फौजदारी अभियोग लगाउने धम्की दिइएको छ। यो अनुसन्धान अमेरिकी अटर्नी अफिस, डिस्ट्रिक्ट अफ कोलम्बियाबाट चलाइएको छ। पावेलको अध्यक्ष पदावधि मे २०२६ मा समाप्त हुँदैछ, तर फेड गभर्नरको पदावधि जनवरी २०२८ सम्म छ।
ट्रम्पले पावेलसँग के गर्दैछन् र किन ?
ट्रम्पले लामो समयदेखि पावेलको आलोचना गर्दै आएका छन् किनकि फेडले ब्याज दरहरू पर्याप्त रूपमा घटाएको छैन। ट्रम्पले ब्याज दर घटाउँदा अमेरिकालाई ‘सयौं अर्ब डलर’ बचत हुने दाबी गरेका छन्। यो अनुसन्धानलाई ट्रम्पले फेडलाई प्रभावित गर्ने र ब्याज दर घटाउने दबाब दिने रणनीतिका रूपमा प्रयोग गरेको आरोप छ। ट्रम्पले पावेललाई हटाउने र उनको स्थानमा आफ्ना आर्थिक सल्लाहकार केभिन हासेट जस्ता व्यक्तिलाई नियुक्त गर्ने योजना बनाएका छन्। ट्रम्पले हालै एक अन्तर्वार्तामा पावेलको उत्तराधिकारी छनोट गरिसकेको बताएका छन्। यो द्वन्द्व २०१८ देखि नै चल्दै आएको छ, जब ट्रम्पले पावेललाई नियुक्त गरेका थिए तर पछि उनको नीतिसँग असन्तुष्ट भए।
पावेलले यसबारे के भनेका छन् ?
पावेलले आइतबार एक भिडियो वक्तव्य जारी गर्दै यो अनुसन्धानलाई ‘फेडको स्वतन्त्रतालाई कमजोर पार्ने बहाना’ भनेका छन्। उनले न्याय विभागको सम्मनलाई फेडको मौद्रिक नीतिमा हस्तक्षेप गर्ने प्रयासका रूपमा वर्णन गरे। पावेलले आफ्नो गवाही सही भएको दाबी गर्दै यो दबाबले फेडको विश्वसनीयतालाई हानि पुग्ने बताएका छन्। उनले ट्रम्प प्रशासनलाई चुनौती दिँदै फेडको स्वतन्त्रताको रक्षा गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
हटाउन नसक्ने फैसला
अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले हालै ट्रम्पले नीतिगत असहमतिका आधारमा पावेललाई हटाउन नसक्ने फैसला गरेको छ, जसले यो अनुसन्धानलाई वैकल्पिक दबाबको रूपमा देखाएको छ। ट्रम्पले यो अनुसन्धानबारे ‘केही थाहा नभएको’ दाबी गरेका छन् तर पावेललाई ‘फेडमा राम्रो नभएको’ भनेका छन्। यो घटनाले फेडको स्वतन्त्रतामाथि प्रश्न उठाएको छ र यसले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा असर पार्न सक्छ। विश्लेषकहरूले यो दबाबले ब्याज दर निर्णयलाई प्रभावित गर्न सक्ने बताएका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा, यो घटनाले अमेरिकी मौद्रिक नीतिको विश्वसनीयतामा असर पार्न सक्छ। यो द्वन्द्वले अमेरिकी अर्थतन्त्रको भविष्यलाई प्रभावित गर्न सक्छ।
