आज २०८२ साउन १ गते । आजबाट आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ प्रारम्भ भएको छ । सरकारले २०८२ जेठ १५ गते ल्याएको १९ खर्ब ६४ अर्ब बराबरको बजेट आजबाट कार्यान्वयन हुँदैछ ।
नयाँ आर्थिक वर्ष सुरु भएको दिन गत आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ को बजेटको कार्यान्वयन कस्तो रह्यो भनेर हेर्दा अवस्था दयनीय नै देखिएको छ । विगत वर्षहरुमा पूँजीगत खर्च लक्ष्य अनुसार गर्न नसक्ने भन्दै सरकारको आलोचना हुने गरेपनि अहिले त झन आम्दानी पनि लक्ष्य अनुसार हुन छोडेको छ ।
आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा सरकारले १४ खर्ब १९ अर्ब ३० करोड राजस्व संकलनको अस्वभाविक लक्ष्य राखेको थियो । तर, आर्थिक वर्षको समाप्ती सम्ममा जम्मा ११ खर्ब ७८ अर्ब ८२ करोड राजस्व उठेको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले जनाएको छ । संकलित राजस्व लक्ष्यको ८३.०६ प्रतिशत हो ।
यसमध्ये सरकारले आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा कर राजस्व १२ खर्ब ८४ अर्ब २० करोड ९६ लाख संकलनको लक्ष्य लिएपनि आर्थिक वर्षको अन्तिम दिनसम्म १० खर्ब ४९ अर्ब ८७ करोड ५४ लाख मात्रै संकलन भएको छ । कुल संकलित कर लक्ष्यको ८१.७५ प्रतिशत मात्रै हो ।
गैरकर राजस्व भने करिब लक्ष्यकै हाराहारी संकलन भएको छ । आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा सरकारले १ खर्ब ३५ अर्ब ९ करोड गैरकर राजस्व संकलनको लक्ष्य लिएकोमा १ खर्ब २८ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ संकलन गर्न सफल भएको छ । यो लक्ष्यको ९५.४५ प्रतिशत हो ।
यस्तै, अनुदानबापत आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा ५२ अर्ब ३२ करोड ६५ लाख आम्दानी हुने प्रक्षेपण गरिएको भएपनि जम्मा २३ अर्ब ५३ करोड ८१ लाख मात्रै अनुदान आएको छ । यो भनेको लक्ष्यको केवल ४४.९८ प्रतिशत मात्रै हो ।
यस्तै, १७ अर्ब ३६ करोड ९७ लाख अन्य शीर्षकबाट आम्दानी भएको छ ।
आम्दानीतर्फ सरकारले कर राजस्व, अनुदान, गैरकर राजस्व र अन्य आम्दानी गरी आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा कुल १४ खर्ब ७१ अर्ब ६२ करोड ९५ लाख संकलनको लक्ष्य लिएको भएपनि जम्मा १२ खर्ब १९ अर्ब ७२ करोड ८० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ ।
खर्चतर्फ
यसैगरी, सरकारले १८ खर्ब ६० अर्ब ३० करोडको कुल बजेटमध्ये आर्थिक वर्षको अन्तिम सम्ममा जम्मा १५ खर्ब २३ अर्ब १० करोड मात्रै खर्च गर्न सकेको महालेखाको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।
आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा चालुतर्फ कुल ११ खर्ब ४० खर्ब ६६ करोड ४५ लाख बजेट विनियोजन भएको भएपनि ९ खर्ब ८० अर्ब ३८ करोड २१ लाख मात्रै खर्च भएको छ । यो भनेको लक्ष्यको ८५.९५ प्रतिशत हो ।
यसैगरी, गत आर्थिक वर्षमा ३ खर्ब ५२ अर्ब ३५ करोड ४० लाख पूँजीगत बजेट छुट्याइएकोमा जम्मा २ खर्ब २२ अर्ब ६८ करोड २३ लाख मात्रै भएको छ । यो भनेको कुल विनियोजित बजेटको ६३.२ प्रतिशत हो । विनियोजन भएकोमध्ये १ खर्ब २९ अर्ब ६७ करोड १७ लाख पूँजीगत बजेट खर्च हुनै सकेन ।
ऋणको साँवा र ब्याज भूक्तानीका लागि वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ छुट्याइएको ३ खर्ब ६७ अर्ब २८ करोड ४५ लाखमध्ये ३ खर्ब २० अर्ब ४ करोड २४ लाख रकम बजेट खर्च भएको छ ।
आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ को बजेट तत्कालिन अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले ल्याएका थिए भने कार्यान्वयन अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले गरेका हुन् ।
