मध्यपूर्वमा जारी युद्ध तथा तनावका कारण होर्मुज जलमार्ग (Strait of Hormuz) मा भारतीय झण्डा बाहक दर्जनौं जहाजहरू अड्किएका छन्। भारतीय सिपिंग मन्त्रालय (Ministry of Ports, Shipping and Waterways) ले दिएको जानकारी अनुसार, हाल होर्मुज जलमार्गको पश्चिमी भागमा २२ वटा भारतीय झण्डावाला जहाजहरू फसेका छन्।
यसमध्ये ६ वटा जहाजहरूमा करिब ३ लाख मेट्रिक टन (३ लाख टन) लिक्विफाइड पेट्रोलियम ग्यास (LPG) लोड गरिएको छ। यो संकटले भारतमा खाना पकाउने ग्यासको आपूर्तिमा ठूलो प्रभाव पारेको छ, किनकि भारतले आफ्नो अधिकांश एलपीजी आयात मध्यपूर्वबाट गर्छ। इरान युद्धका कारण यस जलमार्गमा जहाजहरूको आवागमन लगभग पूर्ण रूपमा रोकिएको छ, जसले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति श्रृंखलालाई प्रभावित गरेको छ।
भारतीय सिपिंग मन्त्रालयका अनुसार हाल कुल २२ भारतीय झण्डावाला जहाजहरू फसेका छन्। यसमध्ये ६ वटा LPG कैरियर (एलपीजी बोक्ने जहाज) छन्, जसमा करिब ३ लाख टन LPG लोड छ। अन्य जहाजहरूमा १ वटा LNG टैंकर, ४ वटा क्रूड आयल (कच्चा तेल) बोक्ने जहाज, १ वटा केमिकल तथा प्रोडक्ट्स बोक्ने, ३ वटा कन्टेनर जहाज, २ वटा बल्क कैरियर तथा अन्य छन्।
यी २२ जहाजहरूमा कुल ६११ जना भारतीय नाविकहरू (सेफर) छन्। सबै जहाज तथा नाविकहरू सुरक्षित छन् भनी मन्त्रालयले जनाएको छ।
केही दिनअघि भारत र इरानबीचको कूटनीतिक वार्ताका कारण दुईवटा भारतीय झण्डावाला LPG जहाजहरू – ‘शिवालिक’ र ‘नन्दा देवी’ – ले होर्मुज जलमार्ग सुरक्षित रूपमा पार गरेका थिए। यी दुई जहाजहरूमा करिब ९२,७०० टन LPG थियो, जुन भारतमा पुगिसकेको वा पुग्ने क्रममा छ। ‘शिवालिक’ गुजरातको मुन्द्रा बन्दरगाहमा पुगेको छ भने ‘नन्दा देवी’ कांडला बन्दरगाहमा पुगेको छ। यी जहाजहरूले भारतमा एलपीजी संकटलाई केही राहत दिएका छन्।
नेपालले पनि भारतबाट खाणा पकाउने ग्यास आयात गर्ने हुँदा भारतमा आपूर्ति शृंखला बिग्रिदा त्यसको असर नेपालमा पनि देखिने छ । बजारमा ग्यास अभाव भएपछि हाल नेपाल आयल निगमले आधा सिलिन्डर ग्यास मात्र बिक्री गरिरहेको छ।
