अब नेपालमा १०० रुपैयाँभन्दा माथिका भारतीय नोट पनि चल्ने भएको छ । भारतको केन्द्रीय बैंक रिजर्भ बैंक अफ इन्डिया (आरबीआई) ले जारी गरेको नयाँ परिपत्रानुसार अब भारतका १०० रुपैयाँभन्दा माथिका उच्च मूल्यका नोटहरू (जस्तै ५००, २०००) नेपालमा ल्याउन र प्रयोग गर्न सकिने भएको छ।
आरबीआईको यो संशोधनले भारत र नेपालबीचको सीमापार यात्रा तथा व्यापारलाई सहज बनाउने लक्ष्य राखेको छ। यसअघि, भारतका बासिन्दाहरूले नेपाल वा भुटान जाँदा १०० रुपैयाँभन्दा माथिका नोटहरू ल्याउन नपाउने व्यवस्था थियो। तर, अब व्यक्तिहरूले (पाकिस्तान वा बंगलादेशका नागरिकबाहेक) कुल २५,००० भारतीय रुपैयाँसम्मका उच्च मूल्यका नोटहरू ल्याउन वा लैजान सक्नेछन्। यो सीमा नेपाल र भुटानसँगको यात्रामा लागू हुन्छ।
यो नियम २८ नोभेम्बर २०२५ मा जारी भएको हो र २ डिसेम्बर २०२५ बाट लागू भएको छ। यसले दुई देशबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
भारतीय रुपैयाँ नेपालमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने गर्दछ, विशेष गरी सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा। यसअघि २०१९ मा नेपाल राष्ट्र बैंकले उच्च मूल्यका भारतीय नोटहरूको प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो, तर यो नयाँ भारतीय व्यवस्थाले अब यस्ता नोटहरूको प्रयोगलाई सहज बनाउने छ।
यो परिवर्तनले भारतीय पर्यटक र व्यापारीहरूलाई थप सुविधा प्रदान गर्नेछ। यद्यपि, नेपालमा उच्च मूल्यका नोटहरूको प्रयोग सीमित रहन सक्छ।
