दशैँका बेला घर रङ्ग्याउने हाम्रो प्राचीन चलन हो । पहिला पहिला रातो माटो र कमेरो लगाउने चलन थियो हो भने अहिले आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरेर बनाइएका रङहरु लगाउने अभ्यास बढिरहेको छ । तर, रङ छनोट गर्दा ध्यान दिनुपर्ने आधारभूत विषयहरुबारे जानकार नहुँदा रङ कमसल पर्ने, घरको आकार प्रकार अनुसार सुहाउँदो नहुने जस्ता समस्याहरु देखिने गर्छन् ।
घर अनुसार रङ कसरी छनोट गर्ने त ? रङ किन्दा के के कुरामा ध्यान दिने ? अनि, घरको बाहिरी भाग र भित्री भागमा रङ लगाउँदा के के कुरामा ध्यान दिने ? दशैँको यो बेलामा यी जानकारीहरु तपाईका लागि उपयोगी हुन सक्छन् ।
घरको आकार अनुसार रङ कसरी छान्ने ?
तपाईको घरमा साना कोठा वा साँघुरो ठाउँ छ भने हलुका तथा उज्यालो रङ लगाउनु उचित हुन्छ । अफ ह्वाईट, क्रिम, लाइट बेज वा पेद पेस्टल सेडहरुले कोठालाई फराकिलो र उज्यालो देखाउने गर्छ । भित्री भित्ताका लागि Bell, Daisy Premium Emulsion वा Sapphire Luxury Emulsion को लाइट सेड प्रयोग गर्दा प्रकाश राम्रोसँग परावर्तन हुने भएकाले कोठा ठूलो देखिन्छ ।
यदि घरमा कोठा ठूला छन् र हल पनि छ भने गाढा रङको प्रयोग गर्नु उचित हुने एभरेष्ट कलरका प्रबन्ध निर्देशक सरोज लुइँटेल बताउँछन् । उनका अनुसार यस्तो कोठा तथा हललाई आकर्षित बनाउन एउटा मुख्य भित्तामा फिचर वा एक्सेन्ट वाल बनाएर गाढा रङ वा मोटालिक÷टेक्स्चर फिनिस दिन सकिन्छ । तर, कोठाको उचाई कम छ भने सिलिङमा भित्ताको भन्दा हल्का वा चहकिलो सेतो रङ प्रयोग गर्दा सिलिङ अग्लो देखिन्छ ।
रङ किन्दा के के कुरा हेर्ने ?
घरमा रङ लगाउँदा मुख्यगरी ५ कुरामा ध्यान दिन सुझाउँछन् सरोज लुइँटेल । उनका अनुसार रङ कहाँ लगाउने हो ? (घरको भित्री भागमा हो की, बाहिर), त्यसको धुने र सफा गर्ने क्षमता, कभरेज एरिया, फिनिसिङ र उत्पादन मितिबारे ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ ।
रङ किन्दा घाम–पानी पर्ने भागमा लगाउने हो कि, घरको भित्री भागमा लगाउने हो, त्यस अनुसार उत्पादन छान्नुपर्छ । त्यसैगरी, भान्छा कोठा, लिभिङ रुम र बालबालिका खेल्ने वा पढ्ने कोठाका लागि दाग सहजै पुछ्न मिल्ने इमल्सन छनोट गर्नुपर्ने हुन्छ ।
यसैगरी, रङ किन्दा प्रतिलिटर वा प्रतिकिलोले कति वर्गफिट ओगट्छ भन्ने हिसाब बुझ्नु बुद्धिमानी हुन्छ । साथै, आफ्नो रोजाई अनुसार म्याट, स्मूथ, साटन वा ग्लस कुन फिनिसिङ चाहिएको हो, त्यो हेर्नुपर्छ । यस्तै, आधिकारिक डिलरबाट मात्रै रङ किन्नुपर्छ । त्यसरी किन्दा पनि उत्पादन मिति र ब्याच नम्बर हेर्न भुल्नु हुँदैन ।
रङको गुणस्तर कसरी थाहा पाउने ?
आफूले किनेको वा किन्दै गरेको रङ गुणस्तरयुक्त छ कि भनेर पनि हेर्नुपर्छ । नेपाल गुणस्तर (एनएस) प्रमाण चिन्ह प्राप्त गरेका उत्पादन हुन् कि होइनन् भनेर हेर्नुपर्छ । एभरेष्ट कलरलगायत एनएस चिन्ह प्राप्त कम्पनीहरुका उत्पादन खरिद गर्दा चाँडो खुइलिने सम्भावना कम हुन्छ । यदि एनएस प्राप्त कम्पनीका रङ किनेर उपर्युक्त तरिकाले लगाइँदा पनि रङ चाँडै खुइलियो भने सम्बन्धित कम्पनीमा गुनासो गर्न पाइन्छ ।
यसैगरी, ओपेसिटी र लुकाउने क्षमता पनि हेर्नुपर्छ । गुणस्तरीय रङले दुइ कोटमै मुनिको सतह वा पूरानो दागलाई पूर्णरुपमा ढाक्छ । एन्टी–फङ्गल र मौसम प्रतिरोधी क्षमता पनि हेर्नुपर्छ । घरको बाहिरी भागमा लगाउने रङमा घामको पराबैजनी किरण थेग्ने र वर्षामा लेउ र ढुसी नलाग्ने विशेषता हुनुपर्छ ।
रङ सुकिसकेपछि सतहमा नउप्किेन, नफुट्ने र हातले छुँदा चिल्लो महशुल हुने हुनुपर्छ ।
रङ लगाउने सही तरिका
एभरेष्ट कलरका प्रबन्ध निर्देशक सरोज लुइँटेलका अनुसार कहिलेकहीँ रङ लगाउने तरिका नमिल्दा पनि रङको वास्तविक क्षमता प्रदर्शन हुन पाउँदैन । यसकारण सतहको तयारी, प्राइमर कोट, पुट्टी कोट जस्ता प्राविधिक कुराहरु पनि हेर्नुपर्ने हुन्छ ।
यदि नयाँ घरमा रङ लगाउँदै हुनुहुन्छ वा नयाँ प्लास्टरमा रङ लगाउँदै हुनुहुन्छ भने त्यस्तो प्लास्टर कम्तीमा ६० दिन सुकेको हुनुपर्छ । भित्ताको धुलो, फोहोर, तेल वा पूरानो खुकुलो रङ सान्डपेपर (खाक्सी) ले रगडेर सफा गर्नुपर्छ ।
भित्ताको प्रकृतिका आधारमा प्राइमर कोट लगाउनुपर्छ । उदाहरणका लागि, एभरेष्ट वाटर–बेस्ड वाल प्राइमर (इन्टेरियर वा एक्स्टेरियर) एक कोट लगाउने । यसले भित्ताको सोस्ने क्षमता सन्तुलन गर्छ ।
यसपछि भित्तालाई चिल्लो र समथर बनाउन वाल पुट्टीका २ कोट लगाउने । पहिलो कोट र दोस्रो कोट बीचको अन्तर ४ देखि ६ घण्टा हुनुपर्छ । यो सुकेपछि मसिनो सान्डपेपर (खाक्सी) ले घोटेर चिल्लो बनाउनुपर्छ ।
पुट्टी घोटिसकेपछि निस्किएको धुलो सफा गरी पुट्टीलाई सिल गर्न फेरि एक कोट प्राइमर लगाउनुपर्छ । त्यसपछि मात्रै रङ दल्नुपर्छ । रङ पनि दुइ कोट लगाउनुपर्छ । पहिलो कोट लगाइसकेको ३ देखि ४ घण्टाको अन्तरमा मात्रै दोस्रो कोट लगाउनुपर्ने लुइँटेलको सुझाव छ ।
रङ–पानी वा अरु पदार्थको मिश्रण अनुपात
इमल्सनलाई सफा पिउने पानीले पातलो गर्नुपर्छ । धेरै पानी हाले कभरेज र फिनिसिङ बिग्रन्छ । वाल प्राइमर हो भने एक लिटर प्राइमरमा ८०० मिलि लिटरदेखि १ लिटरसम्म सफा पानी राख्दा हुन्छ । अर्थात्, रङ र पानीको अनुपात करिब ८०ः१०० हुनुपर्छ । भित्री भागमा लगाउने रङ हो भने पहिलो कोटका लागि एक लिटर प्राइमरमा ४०० देखि ५०० मिलि लिटर र दोस्रो कोटका लागि ३०० देखि ४०० मिलि लिटर पानी मिसाउँदा उचित हुन्छ ।
बाहिरी इमल्सन हो भने एक लिटर रङमा ३५० देखि ४०० मिलि लिटर पानी मिसाउँदा हुन्छ । सिन्थेटिक इनामेल हो भने पानी मिसाउन मिल्दैन । यसमा ब्रस गर्दा ८ देखि १० प्रतिशत र स्प्रे गर्दा १५ देखि २० प्रतिशत शुद्ध टर्पेन्टाइन मिसाउनुपर्छ ।
भित्ता, गेट, फलामे संरचना र काठ÷ढोकामा फरक रङ चाहिन्छ कि एउटै ?
यी संरचना एवम् सतहमा फरक फरक प्रकृतिको रङ लगाउनुपर्छ । एउटै रङ लगाउनुपर्छ । सिमेन्टको भित्तामा पानीमा आधारित इमल्सन मात्रै लगाउनुपर्छ । जसले भित्तालाई सास फेर्न दिन्छ र ओस थेग्छ ।
गेट वा फलामे संरचनामा रङ लगाउँदा पहिला खिया पूरै सफा गर्नुपर्छ । खिया रोक्न ‘रेड अक्साइड मेटल प्राइमर’ लगाउनुपर्छ । एभरेष्ट कलरको उदाहरण दिनुपर्दा, एभरेष्टसँग यो प्रयोजनका लागि एभरेष्ट रेड अक्साइड जिंक क्रोमेट प्राइमर छ । यसपछि घाम, पानी र खियाबाट जोगाउन सिन्थेटिक इनामेल २ कोट लगाउनुपर्छ ।
काठाका ढोका वा झ्यालमा यदि काठको प्राकृतिक ग्रेन देखाउने हो भने एभरेष्ठ उड पोलिश÷क्लियर वार्निस÷PU कोटिंग प्रयोग गर्दा उचित हुन्छ । तर, यदि ठोस रङ लगाउने हो भने एभरेष्ठ उड प्राइमर (पिङ्क वा ह्वाईट) लगाएर माथिबाट सिन्थेटिक इनामेल लगाउन उचित हुन्छ ।
(नोटः एभरेष्ट कलरका प्रबन्ध निर्देशक सरोज लुइँटेलसँग आवश्यक जानकारी लिएर तयार पारिएको सामग्री)
