अमेरिकी राष्ट्रिय ऋण हालसम्म कै उच्च भएको छ। अमेरिकी ऋणले इतिहास मै पहिलो पटक ३७ ट्रिलियन डलर (३७००० अर्ब डलर)को सीमा पार गरेको हो।
यो तथ्याङ्कले विश्वव्यापी वित्तीय बजार र नीति निर्माताहरूमा ठूलो चिन्ता उत्पन्न गरेको छ। युएस डेट क्लकका अनुसार, यो रकम प्रत्येक अमेरिकी नागरिकको हिस्सामा १,०७,००० डलर र प्रत्येक करदाताको हिस्सामा ३,२३,००० डलरभन्दा बढी पर्छ।
यो ऋण वृद्धिको प्रमुख कारण वार्षिक २ ट्रिलियन डलरको बजेट घाटा हो, जुन बढ्दो सरकारी खर्च र स्थिर राजस्व वृद्धिका कारण उत्पन्न भएको छ। गत जुलाई ४ मा राष्ट्रपति ट्रम्पले “ब्युटीफुल बिग डिल” मा हस्ताक्षर गरेर ऋण सीमा बढाएपछि, अमेरिकी ऋण ७८० अर्ब डलरले बढेको छ, जुन प्रतिदिन औसत २२ अर्ब डलरको वृद्धि हो।
यो ऋणको ब्याज भुक्तानीमात्रै वार्षिक १ ट्रिलियन डलर नजिक पुगेको छ, जसले सामाजिक सुरक्षा, स्वास्थ्य सेवा, रक्षा र पूर्वाधार जस्ता महत्वपूर्ण कार्यक्रमहरूका लागि बजेटमा ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ। कङ्ग्रेसनल बजेट अफिस (सीबीओ) ले चेतावनी दिएको छ कि यदि ठोस सुधार नभएमा सन् २०५५ सम्ममा ऋण जीडीपीको १५६% पुग्न सक्छ।
कहिले चुक्ता होला?
अमेरिकी ऋण चुक्ता गर्ने स्पष्ट समयसीमा वा योजना हालसम्म सार्वजनिक भएको छैन। अमेरिकी सरकारले ऋण चुक्ता गर्न निम्न उपायहरू अपनाउने सम्भावना छ:
ऋण रोलओभर: पुरानो ऋण तिर्न नयाँ ऋण जारी गर्ने, जुन हालको मुख्य रणनीति हो।
आर्थिक वृद्धि: अर्थतन्त्रको वृद्धिसँगै कर राजस्व बढाएर ऋणको बोझ कम गर्ने।
मुद्रास्फीति: मुद्रास्फीतिले ऋणको वास्तविक मूल्य घटाउन सक्छ।
खर्च कटौती र कर वृद्धि: सरकारी खर्चमा कटौती र कर वृद्धिबाट ऋण घटाउने सम्भावना भए पनि यो राजनीतिक रूपमा जटिल छ।
यद्यपि, पूर्ण रूपमा ऋणमुक्त हुनु वास्तविक नहुन सक्छ, किनकि ऋणले अर्थतन्त्रलाई चलायमान राख्न पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। तर, यदि ऋण व्यवस्थापन नगरेमा ब्याजदरमा तीव्र वृद्धि, डलरको अवमूल्यन वा वित्तीय सङ्कट निम्तिन सक्छ, जसले विश्वव्यापी प्रभाव पार्नेछ।
हाल अमेरिकी अर्थतन्त्र १.४% देखि १.६% को दरले वृद्धि भइरहेको छ, तर यो गति सुस्त छ। बेरोजगारी दरमा वृद्धि र मुद्रास्फीति लक्ष्यभन्दा माथि रहेकाले आर्थिक नीतिहरूमा सुधारको आवश्यकता छ। विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यदि यो ऋणको गति कायम रहेमा, भविष्यमा गम्भीर आर्थिक सङ्कट निम्तिन सक्छ।
