ललितपुरको जावलाखेल मैदानमा १८ औं गोदावरी फूलको प्रतियोगितात्मक प्रदर्शनी २०८२ सम्पन्न भएको छ । फ्लोरिकल्चर एशोसिएसन नेपाल (फ्यान)को आयोजनामा असोज २९ गतेदेखि सुरु भएको सो प्रदर्शनीलाई ३९ हजार बढीले अवलोकन गरेका थिए ।
प्र्रदर्शनी अवधिभरीमा १ करोड ३३ लाख बढीको कारोबार भएको आयोजकले जनाएको छ । मेलाको अन्तिम दिन आइतबार मात्र साढे २८ लाखको कारोबार भएको मेलाका संयोजक सुमन महर्जनले बताए ।
मेलामा गोदावरी, सयपत्री लगायत सिजनेवल फूल तथा बोटबिरुवाहरुको कारोबार बढी गरिएको बताउँदै फ्यानका अध्यक्ष राजेश भक्त श्रेष्ठले फूल पारखीहरुको संख्या बढ्दै गएको बताए । वर्षेनी आयोजना हुने मेलाका कारण व्यवसायी र उपभोक्ताबीच थप समन्बन्ध बिस्तार भइ फार्म र पसलहरुमा उपभोक्ताहरु बढ्दै गएको अनुभव व्यवसायीहरुको छ ।
आर्थिक मन्दी र तरल राजनीतिक अवस्थाका बाबजूद पनि अवलोकनकर्ताहरुको घुँइचो बढेकाले आफूहरु उत्साहित भएको फ्यानका बरिष्ठ उपाध्यक्ष राम बहादुर तामाङले बताए । मेलाको स्थान गत वर्षको भन्दा फराकिलो र थप व्यवस्थित भएकाले पनि अवलोकनकर्ता सन्तुष्ट भएको उनको दाबी छ ।
मेलामा व्यवसायिक स्टल ८०, प्लान्ट क्लिनिक स्टल १, अफिसियल स्टल ५, प्रतियोगितात्मक स्टल २ र फोटो सेल्फी स्टल २ गरी जम्मा ९० वटा प्रदर्शनी कक्षहरु राखिएका थिए । विगत वर्षमा झैँ यस वर्ष पनि गोदावरी फूलको ४ वटा विधा (मिनियचर, रिफ्लेक्स, स्पाईडर र ईनकर्भ) मा प्रतिस्पर्धा गरिएको थियो ।
प्रदर्शनीमा पुरस्कृत हुनेमा प्रथम सम्झना नर्शरी, दोस्रो माइ नर्शरी र तेस्रो आजिमा नर्शरी रहेका छन् । त्यसैगरी उत्कृट क्याटेगोरी अन्तर्गत बेष्ट रिफ्लेक्समा माइ नर्शरी, वेष्ट मिनियचनर सम्झना नर्शरी, बेष्ट इन्कर्भमा आजिमा नर्शरी, बेष्ट मेन्टेलेन्समा सम्झना नर्शरी, बेष्ट कट् फ्लावरमा नव सेवा नर्शरी र बेष्ट स्टलमा दिक्षा नर्शरीले उत्कृष्ट पुरस्कार पाएका छन् ।
नेपालमा २०११ सालबाट सामान्य स्तरबाट पुष्प व्यवसाय सुरु भएको इतिहास रहेको छ । यस पछि पुष्प व्यवसायले बिस्तारै गति लिएको थियो । २०४९ साल ताकासम्म लगभग जम्मा ८० को संख्यामा मात्रै नर्सरी व्यवसायीहरु रहेको थियो । २०४९ सालमा संस्थागत रुपमा फ्लोरिकल्चर एशोसिएसन नेपालको स्थापना भए पश्चात मात्र पुष्पको व्यवसायिक विकास, विस्तार र प्रवद्र्धनले गति लिएको हो ।
हाल बढ्दो शहरीकरणको विकास तथा विस्तारसँगै सातै प्रदेशका मुख्य शहरहरु लगायतका अन्य क्षेत्रमा पुष्प व्यवसाय फैँलदो अवस्थामा रहेको फ्यानको जनाएको छ । पुष्प खेती भईरहेको जिल्ला संख्या ५२ रहेको छ भने २७० हेक्टर क्षेत्रफलमा पुष्प व्यवसाय भईरहेको छ ।
पुष्प क्षेत्रमा एक हजार २३५ भन्दा बढी पुष्प व्यवसायीहरु संलग्न रहेको र पुष्प व्यवसायमा अनुमानित लगानी ८ अर्ब ८३ करोड भन्दा बढि रहेको छ ।
पुष्प व्यवसायमा प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रुपमा ५३ हजार ५ सय भन्दा बढी जनशक्तिले रोजगारी पाइरहेका छन् । पुष्पको वार्षिक कारोबार ३ अर्ब ३७ करोड रहेको फ्यानले जनाएको छ ।
भन्सार विभागको तथ्याङ्क अनुसार पुष्प तथा पुष्पजन्य वस्तुको वार्षिक निर्यात कारोबार आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ मा १ करोड २ लाख १२ हजार कारोबार रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१÷०८२ मा १०९.१६ प्रतिशतले बढेर २ करोड १३ लाख ६० हजार पुगेको छ ।
आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ को तुलनामा आर्थिक वर्ष २०८१÷०८२ मा ५४.२७ प्रतिशतले आयात कारोबारमा कमी आई पुष्प तथा पुष्पजन्य वस्तुको वार्षिक आयात कारोबार १२ करोड ७० लाख ८९ हजार रुपैयाँ रहेको छ ।
पुष्प तथा पुष्पजन्य वस्तुको बजार मागमा हरेक वर्ष १० देखि १५ प्रतिशतको दरले वृद्धि भइरहेको जनाइएको छ ।
