जापानले अप्रिलदेखि उडानमा पावर बैंक प्रयोग गर्न पूर्ण रूपमा निषेध गर्ने तयारी गरेको छ। जापानको भूमि, पूर्वाधार, यातायात तथा पर्यटन मन्त्रालय (MLIT) ले घरेलु एयरलाइन्सहरूलाई सूचित गरेको छ कि अप्रिल २०२६ देखि विमानमा पावर बैंक (मोबाइल ब्याट्री वा पोर्टेबल चार्जर) को प्रयोग पूर्ण रूपमा प्रतिबन्धित हुनेछ।
यो निर्णय मोबाइल ब्याट्रीबाट विमानको क्याबिनमा धुवाँ निस्कने वा आगलागी हुने घटनाहरू बढ्दै गएपछि लिइएको हो।
यो नियमले विमानमा यात्रा गर्ने यात्रुहरूलाई पावर बैंक प्रयोग गरेर स्मार्टफोन वा अन्य उपकरण चार्ज गर्न नदिने मात्र होइन, विमानको सिटमा भएको पावर आउटलेटबाट पावर बैंक चार्ज गर्न पनि पूर्ण रूपमा रोक लगाउँछ। यसअघि जुलाई २०२५ देखि नै मन्त्रालयले यात्रुहरूलाई पावर बैंकलाई ओभरहेड कम्पार्टमेन्ट (माथिको बक्स) मा नराखी नजिक राख्न आग्रह गरेको थियो, तर अब प्रयोग नै बन्द गर्ने कडा कदम चालिएको छ।
मुख्य नियमहरू के-के छन्?
पावर बैंक प्रयोग पूर्ण प्रतिबन्ध: विमान उडेको समयमा पावर बैंकबाट कुनै पनि उपकरण चार्ज गर्न वा पावर बैंक आफैं चार्ज गर्न पाइने छैन।
लैजान सकिने संख्या: यात्रुले अधिकतम २ वटा पावर बैंक मात्र ह्यान्ड ब्यागेज (क्याबिन ब्याग) मा लैजान पाउनेछन्। यो सीमा सबै क्षमताका लागि लागू हुने बताइएको छ (केही स्रोत अनुसार १६० Wh भन्दा माथिका पहिलेदेखि नै प्रतिबन्धित छन्)।
पावर बैंक कहाँ राख्ने?: यसलाई ह्यान्ड ब्यागेजमा मात्र राख्नुपर्छ; चेक-इन ब्यागेज (कर्गो) मा राख्न पूर्ण रूपमा निषेध छ। यसअघिको नियमअनुसार ओभरहेड कम्पार्टमेन्टमा नराखी सिट नजिक वा सजिलै निगरानी गर्न सकिने ठाउँमा राख्नुपर्छ।
क्षमता सीमा: १६० Wh भन्दा बढी क्षमताका पावर बैंक पहिलेदेखि नै प्रतिबन्धित छन्। १००-१६० Wh सम्मका अधिकतम २ वटा, र १०० Wh भन्दा कमका लागि पहिले अनलिमिटेड थियो तर अब एकीकृत रूपमा २ वटामा सीमित हुने सम्भावना छ।
यो कदम अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (ICAO) को नयाँ नियमसँग मेल खाने गरी चालिएको हो, जसले मार्च अन्त्यसम्म नयाँ मापदण्ड अपनाउने योजना बनाएको छ। जापानले यसलाई अप्रिलदेखि लागू गर्दैछ।
किन यो नियम?
जापानमा र अन्य देशहरूमा पनि लिथियम-आयन ब्याट्रीबाट विमानमा आगलागीका घटनाहरू बढेका छन्। सन् २०२५ मा सार्वजनिक यातायातमा ब्याट्रीसम्बन्धी आगलागीका ३,५०० भन्दा बढी घटना रिपोर्ट भएका थिए। यसले यात्रु तथा विमान सुरक्षा जोखिममा परेको भन्दै मन्त्रालयले कडा नियम ल्याएको हो। यो नियम अप्रिल २०२६ देखि जापानका सबै घरेलु एयरलाइन्स (जस्तै JAL, ANA आदि) मा लागू हुनेछ।
