दुर्गा भुजेल
नेपालको अर्थतन्त्रमा व्यापार तथा व्यवसाय क्षेत्रको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ । उत्पादनदेखि उपभोक्तासम्म वस्तु तथा सेवाको पहुँच विस्तार गर्न बजार व्यवस्थापनको भूमिका अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिन्छ । पछिल्लो समय नेपालमा प्रतिस्पर्धात्मक बजारको विकास, नयाँ ब्रान्डहरूको आगमन, उपभोक्ताको बदलिँदो रुचि तथा प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले बजार प्रणालीलाई थप गतिशील बनाएको छ ।
हाल नेपाली बजारमा अवसर र चुनौती दुवैको मिश्रणमा रहेको छ । एकातर्फ विदेशी तथा स्वदेशी उत्पादनबीच तीव्र प्रतिस्पर्धा छ भने अर्कोतर्फ आर्थिक मन्दी, घट्दो क्रयशक्ति, बढ्दो सञ्चालन खर्च तथा अनियन्त्रित बजार गतिविधिले व्यवसायीहरूलाई चुनौती थपेको छ । यस्ता परिस्थितिमा उत्पादन तथा सेवाको प्रभावकारी वितरण, बजार विस्तार र उपभोक्तासँगको सम्बन्ध मजबुत बनाउन बजार बिक्री प्रतिनिधिहरूको भूमिका झनै महत्वपूर्ण बनेको छ ।
बजार बिक्री प्रतिनिधि कुनै पनि कम्पनीको अग्रपंक्तिको प्रतिनिधि हुन् । उनीहरू कम्पनी र ग्राहकबीचको पुलको रूपमा कार्य गर्छन् । बजारको अवस्था बुझ्ने, ग्राहकको आवश्यकता पहिचान गर्ने, उत्पादनको प्रचारप्रसार गर्ने, बिक्री बढाउने तथा प्रतिस्पर्धी गतिविधिबारे कम्पनीलाई जानकारी गराउने मुख्य जिम्मेवारी बजार प्रतिनिधिको हुन्छ ।
आजको प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा सफल बिक्री प्रतिनिधि केवल सामान बेच्ने व्यक्ति मात्र नभई बजार विश्लेषक, सम्बन्ध व्यवस्थापक र ब्रान्ड दूतका रूपमा स्थापित हुनुपर्छ । उनीहरूले ग्राहकसँग विश्वासको सम्बन्ध निर्माण गरी दीर्घकालीन व्यापारिक साझेदारी कायम गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछन् । साथै, बजारमा देखिएका समस्या, अवसर र उपभोक्ताको प्रतिक्रिया कम्पनीसम्म पुर्याएर व्यवसायिक रणनीति निर्माणमा समेत सहयोग पुर्याउँछन् ।
नेपालको बजार प्रणालीलाई अझ व्यवस्थित, प्रतिस्पर्धी र उपभोक्तामैत्री बनाउन बजार बिक्री प्रतिनिधिहरूको योगदान अपरिहार्य छ । व्यवसायिक सीप, इमानदारी, अनुशासन र समर्पणका साथ कार्य गर्ने प्रतिनिधिहरूले कम्पनीको मात्र होइन, समग्र व्यापार क्षेत्रको विकासमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् ।
अन्त्यमा, नेपाली बजारको दिगो विकास र व्यवसायिक सफलताका लागि बजार बिक्री प्रतिनिधिहरूको सम्मान, क्षमता विकास र पेशागत सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनु आजको आवश्यकता हो । सक्षम र व्यवसायिक बजार प्रतिनिधि नै सफल बजार व्यवस्थापनको आधार स्तम्भ हुन् ।
साथै नेपाल बजार बिक्री प्रतिनिधि संघको २६औँ स्थापना दिवसको सुखद अवसरमा सम्पूर्ण पदाधिकारी, सदस्यज्यूहरू तथा बजार बिक्री क्षेत्रमा समर्पित सम्पूर्ण व्यवसायिक साथीहरूमा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।
संघले विगत २६ वर्षदेखि बजार बिक्री प्रतिनिधिहरूको हक, हित, क्षमता विकास तथा पेशागत सम्मान अभिवृद्धिका लागि पुर्याएको योगदान प्रशंसनीय छ। आगामी दिनहरूमा पनि संघ अझ सशक्त, प्रभावकारी र व्यवसायिक अधिकारको संरक्षणमा अग्रणी बन्न सफल रहोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछु । ‘एकता, व्यवसायिकता र समृद्धिको यात्रामा संघ सधैं अग्रसर रहोस् ।’
(लेखक भुजेल जगदम्बा अल्को बेभ प्रा.लि. का सिनियर क्षेत्रीय मेनेजर हुन्)
