प्रशान्त महासागरमा एउटा सानो टापु देश छ, जसको नाम टुभालु हो। यो देशका एक तिहाइभन्दा बढी जनसंख्याले अष्ट्रेलियाको फालेपिली मोबिलिटी पाथवे भिसा कार्यक्रममार्फत स्थायी बसोबासका लागि आवेदन दिएका छन्।
यो कार्यक्रम सन् २०२३ मा अष्ट्रेलिया र टुभालुबीच भएको ऐतिहासिक सम्झौताको हिस्सा हो, जसले प्रत्येक वर्ष २८० टुभालु नागरिकलाई अष्ट्रेलियामा स्थायी बसोबासको अवसर प्रदान गर्दछ। यो भिसा कार्यक्रमको पहिलो चरणको आवेदन जुन १६, २०२५ मा खुलेको थियो र जुलाई १८, २०२५ मा समाप्त हुनेछ। यो योजना विशेषगरी जलवायु परिवर्तनका कारण समुद्रको सतह बढ्दै गएर टुभालुका बासिन्दाहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्न डिजाइन गरिएको हो।
, अर्थात् करिब ३,१२५ जना
किन सर्दै छन् टुभालुबासी?
टुभालु जलवायु परिवर्तनको चरम प्रभावको सामना गरिरहेको छ। समुद्रको सतह बढ्दै जाँदा यो टापु राष्ट्र बिस्तारै डुबानमा पर्दैछ। टुभालुको औसत उचाइ समुद्र सतहबाट केवल २ मिटर छ, र वैज्ञानिकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि सदीको अन्त्यसम्ममा टुभालुको अधिकांश भूभाग डुबानमा पर्न सक्छ। बाढी, समुद्री कटान, र खेतीयोग्य जमिनको नाशले टुभालुमा जीवन कठिन बन्दै गएको छ। यी समस्याहरूले गर्दा टुभालुबासीहरू आफ्नो भविष्य सुरक्षित गर्न अष्ट्रेलियातर्फ सर्न बाध्य छन्।
टुभालु कस्तो देश हो?
टुभालु प्रशान्त महासागरमा अवस्थित एक सानो टापु राष्ट्र हो, जसमा ९ वटा साना टापुहरू समावेश छन्। यो विश्वकै सबैभन्दा साना देशहरूमध्ये एक हो, जसको कुल जनसंख्या करिब १०,००० छ। अहिले एक तिहाइ बढी जनसंख्या अर्थात् ३ हजार १ सय २५ जनाले अष्ट्रेलिया जान आवेदन दिएका हुन्। टुभालुको अर्थतन्त्र मुख्य रूपमा माछा मार्ने, नरिवल खेती, र पर्यटनमा निर्भर छ। यहाँको संस्कृति र परम्परा प्रशान्त टापुहरूको विशेषता बोकेको छ, तर जलवायु परिवर्तनले यहाँको जीवनशैली र अस्तित्वमाथि गम्भीर खतरा उत्पन्न गरेको छ।
के टुभालु पूर्ण रूपमा डुब्नेछ?
वैज्ञानिकहरूका अनुसार, जलवायु परिवर्तनको गति यही रहेमा टुभालुको अधिकांश भूभाग सन् २१०० सम्म डुबानमा पर्न सक्छ। तथापि, यो पूर्ण रूपमा डुब्ने कुरा विभिन्न कारकहरूमा निर्भर गर्दछ, जस्तै विश्वव्यापी कार्बन उत्सर्जन कटौती र समुद्र सतह वृद्धिको गति। यद्यपि, टुभालुका केही भागहरू बाँकी रहन सक्छन्, तर तिनीहरू बस्न योग्य नहुन सक्छन्।
बाँकी दुई तिहाइ जनसंख्या के गर्नेछ?
टुभालुको बाँकी दुई तिहाइ जनसंख्या (लगभग ६,००० मानिस) को भविष्य अनिश्चित छ। अष्ट्रेलियाको भिसा कार्यक्रमले प्रत्येक वर्ष सीमित संख्यामा मानिसलाई मात्र स्थानान्तरण गर्नेछ, जसले गर्दा धेरैजना टुभालुमा नै रहनेछन्। यी बासिन्दाहरूले जलवायु परिवर्तनको प्रभावसँग जुझ्न विभिन्न उपायहरू अपनाउन सक्छन्, जस्तै समुद्री कटान रोक्ने संरचनाहरू निर्माण गर्ने, वर्षाको पानी संकलन गर्ने, वा अन्य देशहरूमा स्थानान्तरणका लागि वैकल्पिक अवसरहरू खोज्ने। तथापि, टुभालु सरकार र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले दीर्घकालीन समाधान खोज्नुपर्ने आवश्यकता छ, जसमा अन्य देशहरूसँगको सहकार्य र जलवायु अनुकूलनका परियोजनाहरू समावेश हुन सक्छन्।
टुभालुको अवस्था जलवायु परिवर्तनको गम्भीर प्रभावको उदाहरण हो। अष्ट्रेलियाको फालेपिली मोबिलिटी पाथवेले केही टुभालुबासीलाई नयाँ जीवनको अवसर प्रदान गरे पनि, बाँकी जनसंख्याको भविष्य सुनिश्चित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र दीर्घकालीन योजना आवश्यक रहेको अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यमहरुले बताएका छन्।
