भारत सरकारको सूचना तथा प्रसारण मन्त्रालयले सबै ओटीटी प्लेटफर्म, मिडिया स्ट्रिमिङ सेवाहरू, र मध्यस्थकर्ताहरूलाई पाकिस्तानबाट उत्पत्ति भएका सबै वेब सीरीज, चलचित्र, गीत, पोडकास्ट, र अन्य स्ट्रिमिङ मिडिया सामग्री तत्काल प्रभावबाट हटाउन र प्रसारण नगर्न निर्देशन जारी गरेको छ। राष्ट्रिय सुरक्षाको हितमा भन्दै सरकारले यो निर्देशन दिएको हो।
यो निर्देशन भारत र पाकिस्तानबीच चलिरहेको तनावको पृष्ठभूमिमा आएको हो, जुन पहलगाम आतंकवादी आक्रमण र त्यसपछिको भारतको सैन्य कारबाही ‘अपरेशन सिन्दूर’ पछि शुरू भएको थियो। मन्त्रालयको आधिकारिक वक्तव्यमा भनिएको छ, “राष्ट्रिय सुरक्षाको हितमा, भारतमा सञ्चालित सबै ओटीटी प्लेटफर्म, मिडिया स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म, र मध्यस्थकर्ताहरूलाई पाकिस्तानबाट उत्पत्ति भएका सामग्री, चाहे त्यो सदस्यता-आधारित होस् वा अन्यथा, तत्काल बन्द गर्न सल्लाह दिइन्छ।”
यो कदमले नेटफ्लिक्स, अमेजन प्राइम भिडियो, डिज्नी+ हटस्टार, र अन्य लोकप्रिय ओटीटी प्लेटफर्महरूलाई प्रभावित गर्नेछ, जसले अब पाकिस्तानी मूलका कुनै पनि सामग्री प्रसारण गर्न पाउने छैनन्। मन्त्रालयले यो निर्देशन सूचना प्रविधि (मध्यस्थ दिशानिर्देश र डिजिटल मिडिया आचारसंहिता) नियम, २०२१ को प्रावधानअनुसार र सूचना प्रविधि ऐन, २००० को धारा ६९ए अन्तर्गत जारी गरेको छ, जसले राष्ट्रिय सुरक्षा, भारतको सार्वभौमसत्ता, र सार्वजनिक व्यवस्थालाई खलल पुर्याउने सामग्रीलाई प्रतिबन्ध लगाउने अधिकार प्रदान गर्छ।
पाकिस्तानी सामग्रीमाथिको यो प्रतिबन्धले भारतमा सांस्कृतिक र मनोरञ्जन क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ। यसअघि, २०२२ मा पाकिस्तान-आधारित ओटीटी प्लेटफर्म भिड्ली टीभीलाई भारतमा ‘सेवक: द कन्फेशन्स’ नामक वेब सीरीज प्रसारण गरेकोमा प्रतिबन्ध लगाइएको थियो, किनभने त्यो सामग्रीलाई भारतको राष्ट्रिय सुरक्षा र सार्वभौमसत्ताको लागि हानिकारक मानिएको थियो।
बीसीसीआईले पनि हालै आईपीएल २०२५ को एक खेल धरमशालाबाट अहमदाबादमा स्थानान्तरण गरेको छ, जुन भारत-पाकिस्तान सीमाको नजिकैको सुरक्षा चिन्ता र कांगडा विमानस्थल बन्दका कारण भएको थियो। यी घटनाहरूले भारत सरकारले राष्ट्रिय सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै कडा कदम चालिरहेको संकेत गर्छ।
ओटीटी प्लेटफर्महरूले यो निर्देशनको पालना गर्नुपर्ने र उल्लंघन गरेमा कानुनी कारबाहीको सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिइएको छ। यो कदमले भारत-पाकिस्तान सम्बन्धमा थप तनाव ल्याउन सक्ने र डिजिटल मिडिया उद्योगमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने विश्लेषकहरूले अनुमान गरेका छन्।
